Archief de Bergeycklezing: XXL-feesteditie 2026

We vieren 25 jaar Archief de Bergeyck. We pakken daarom uit met inspirerende sprekers, bijzondere archiefstukken en een unieke hoofdlezing. 

19.00 uur — Speeddates met het archief

Ontdek vier verborgen verhalen uit onze rijke collectie: 

•  Koen De Vlieger‑De Wilde – De huishoudjournalen van Livina de Beer
•  Inge Misschaert – De correspondentie van de zussen Goubau
• Carine Goossens – Het manuaal van inkomsten en uitgaven van Maximinus Goubau
•  Bert Verwerft – De monsteringslijsten van Joannes Balthazar de Visscher

20.00 uur — Hoofdlezing door Prof. dr. Yves Segers

Culinaire distinctie en aristocratische tafelcultuur in de Zuidelijke Nederlanden. Van barokke overvloed tot Franse verfijning, 1600–1850.

Tussen de zeventiende en het midden van de negentiende eeuw onderging de betere keuken in de Zuidelijke Nederlanden een ingrijpende transformatie. In deze lezing volgen we die evolutie aan de hand van menukaarten, recepten en culinaire adviezen bested voor de bewoners en keukens van kastelen, herenhuizen en abdijen.

In de zeventiende eeuw was de adellijke tafel nog schatplichtig aan een traditie van overvloed en zwaarte. Vlees, gevogelte en wild domineerden het menu, gerechten werden rijkelijk opgediend in meerdere gangen volgens service à la française, en de tafel moest indruk maken door kwantiteit en variatie te serveren. Eten was een uitdrukking van macht en prestige: wie veel en gevarieerd kon eten, etaleerde rijkdom en status.

Vanaf de achttiende eeuw veranderde het culinaire ideaal onder toenemende Franse invloed. De uitgesproken specerijenkeuken maakte plaats voor verfijnde sauzen op basis van roux en fond, lichtere bereidingen en een grotere aandacht voor textuur en presentatie. De eetkamer werd een aparte representatieve ruimte, etiquette werd verfijnder, en goede smaak was niet langer een kwestie van overvloed maar van beheersing en nuance.

Tegen het begin van de negentiende eeuw culmineerde deze ontwikkeling in een uitgesproken aristocratische en burgerlijke eetcultuur: gespecialiseerde keukens met een chef de cuisine, uitgewerkte diners, champagne en pièces montées, en bediening à la russe, waarbij gerechten na elkaar op tafel verschenen. De adellijke tafel ontpopte zich zo tot een zorgvuldig geregisseerd schouwspel waarin culinaire verfijning, internationale oriëntatie en sociale distinctie samenkwamen.

Deze lezing toont hoe de evolutie van de betere keuken niet louter een verandering van smaken was, maar meteen ook een weerspiegeling van bredere culturele en sociale verschuivingen binnen de Europese elite.